Ważą się losy ram zerowej emisji netto w żegludze. Czy kropla (nowoczesnych statków) w morzu wydrąży skałę?

Jednoznacznym stwierdzeniem kończą się opublikowane w tym roku dane z badania naukowców z hiszpańskiego Museo Nacional de Ciencias Naturales, oparte na 30 latach analiz. Ocieplenie oceanów ma ogromny wpływ na całkowitą liczbę ryb w wodzie. Na tyle duży, że niesie poważne konsekwencje dla globalnego rybołówstwa.
Szkodzimy morzom, skąd – według teorii ewolucji – przywędrowało i rozkwitło życie na lądach. Ale szkodzimy także środowisku naturalnemu w szerszym znaczeniu.
Choć żegluga ma według niektórych „tylko” 3-proc. udział w emisji gazów cieplarnianych (GHG), to dokłada się i do topnienia lodowców, i zaburzeń klimatu. Tylko w latach 2015– 2024 średnia temperatura Ziemi wzrosła o ok. 0,2°C, ale w latach 2023–2024 – już o 1,5°C, a globalna emisja CO2 z transportu morskiego o 9,4% (okres 2019–2024). I są tego konsekwencje. Susze doprowadziły w ostatnich latach do wielokrotnych ograniczeń liczby statków mogących korzystać z Kanału Panamskiego, zmuszając niektóre z nich do opływania Przylądka Horn.

Kto sypie w tryby?

Powód jest jeden. Transport morski opiera się na paliwach kopalnych – głównie ropie naftowej, w małym stopniu na gazie LNG. Zarazem od lat rośnie systematycznie światowa wymiana handlowa, w której w ponad 80% towarów (licząc wagowo) przewożonych jest właśnie statkami. Dużym emitentem GHG jest żegluga pasażerska, w tym szczególnie wycieczkowa z pęczniejącymi gigastatkami.
Na polu ochrony środowiska żegluga odnosi pewne sukcesy. Na przykład dzięki nowym systemom obserwacji satelitarnej szybciej ustalane są wycieki ropy ze statków. Lepiej chronione jest środowisko przed wyciekiem wód z zęz statków, co często powoduje transgraniczne przedostawanie się z nich różnych „żyjątek” inwazyjnych. Coraz więcej jest inwestycji w nowe technologie morskie, są pierwsze wdrożenia statków z zielonym napędem. Ale przełomu w redukcji gazów cieplarnianych nie ma.
Zmniejszenie szkodliwości transportu morskiego w różnych aspektach (np. ograniczenia hałasu, ograniczenia odpadów morskich i rybołówstwa, ochrony dna morskiego i utraty siedlisk fauny itp.) wymuszają ogólnoświatowe organy, takie jak: ONZ i Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz wiele państw – na czele z członkami Unii Europejskiej. W sprawie dekarbonizacji żeglu...